Nowoczesne leczenie ran - strategia TIME

Opublikowano: 17 maja 2020

TIME to akronim powstały z pierwszych liter nazw anglojęzycznych:

  • Tissue management – opracowanie tkanek;
  • Inflammation and infection control – kontrola zapalenia i infekcji;
  • Moisture balance – równowaga w zakresie wilgotności;
  • Epithelial (edge) advancement – rozwój nabłonka / zbliżanie się brzegów rany.

T – opracowywanie tkanek – obejmuje ocenę tkanek i wszystkie zabiegi związane z oczyszczeniem rany tj. usunięcie martwicy, nadmiaru wysięku oraz martwych tkanek. Opracowanie rany stwarza korzystne warunki dla procesu gojenia. Wyróżnia się dwie podstawowe metody oczyszczania ran, zależne od stopnia odleżyny: zachowawcze i chirurgiczne.

Metody zachowawcze to:

  • Oczyszczanie mechaniczne – za pomocą gazików i antyseptyków;
  • Oczyszczanie enzymatyczne i autolityczne – naturalny proces oczyszczania rany przez fagocyty i enzymy, składniki zawarte w nowoczesnych opatrunkach wspomagają ten proces;
  • Przepłukiwanie rany – za pomocą środków antyseptycznych powierzchniowo czynnych;
  • Metoda biologiczna – polega na aplikacji na ranę larw muchy Lucilla sericata, larwy rozpuszczają martwicę tkanek za pomocą wydzielanych przez siebie enzymów, rozpuszczona martwica służy im za pokarm. Zastosowanie larw pozwala na szybkie oczyszczenie rany, skracając czas leczenia, jest to metoda bardzo skuteczna, jednak posiadająca ograniczenia natury technicznej i etycznej.

Metoda chirurgiczna jest wskazana, jeżeli istnieje pilna potrzeba usunięcia martwych tkanek. Oczyszczanie chirurgiczne polega na chirurgicznym wycięciu martwicy przez lekarza. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Przed oczyszczaniem tą metodą, należy przygotować miejsce usunięcia martwicy (musi być rozmiękczona za pomocą opatrunków i antyseptyków) oraz uzyskać poprawę stanu ogólnego pacjenta (uzupełnienie niedoborów pokarmowych, nawodnienie, wyrównanie zaburzeń).

I – kontrola zapalenia i infekcji – systematyczna kontrola i ocena stanu rany uwzględnia objawy zapalenia i miejscowej infekcji.

Ze względu na długotrwały proces gojenia, odleżyna narażona jest na wniknięcie bakterii. Ważne jest odróżnienie kolonizacji bakterii (biofilmu) od zakażenia rany. W przypadku kolonizacji, nie jest wskazane stosowanie środków bakteriobójczych. Antybiotykoterapia miejscowo na ranę jest niewskazana, z uwagi na ryzyko wytworzenia lekooporności szczepów bakteryjnych. Stosowana jest tylko w uzasadnionych przypadkach i po wykonaniu posiewu z antybiogramem.

M – utrzymanie równowagi wilgotności w łożysku rany – w prawidłowo gojącej się ranie wysięk ma działanie pozytywne, ponieważ wilgoć jest niezbędna i korzystna dla procesów naprawczych.

Jednak w przebiegu ran odleżynowych, intensywna produkcja wysięku opóźnia gojenie i maceruje otaczającą skórę. W tym celu, zaleca się stosowanie nowoczesnych, specjalistycznych opatrunków, które właściwie dobrane, regulują poziom wilgotności – chłoną nadmiar lub dostarczają wilgoci w przypadku wysuszenia rany.

E – rozwój nabłonka / zbliżanie się brzegów rany – odpowiednio przygotowane środowisko rany stwarza korzystne warunki do epitelizacji, której celem jest wytworzenie od brzegów rany nowego naskórka i odbudowa funkcji skóry.

Dobór metod leczenia miejscowego odleżyny uzależniony jest od:

  • umiejscowienia, wielkości i głębokości rany,
  • dolegliwości bólowych,
  • aktywności fizycznej pacjenta,
  • stanu ogólnego pacjenta,
  • dostępnych środków,
  • miejsca, w którym sprawowana jest opieka.
Zastosowanie nowoczesnych opatrunków pozwala zmniejszyć dolegliwości bólowe pacjenta, zapewnia bezbolesną aplikację i usunięcie opatrunku. Nowoczesne opatrunki absorbują wysięk, zapach, są komfortowe w noszeniu i zabezpieczają odzież przed zabrudzeniem.
Czytaj także:

Zapobieganie odleżynom - pielęgnacja skóry

Zapobieganie wystąpieniu odleżyn jest bardzo ważne. W ramach profilaktyki powinno się dbać przede wszystkim o skórę pacjenta.
więcej

Odleżyny – wielki problem pielęgnacyjny

Pacjenci kierowani do Zakładów opiekuńczo-Leczniczych przewlekle chorzy, często obciążeni są odleżynami, nie rzadko są to odleżyny V stopnia. Ich pielęgnacja to ogromne wyzwanie wymagające holistycznego podejścia, kontynuacji leczenia chorób zasadniczych, uzupełnienia niedoborów białkowych, wyrównania elektrolitów i mikroelementów, zastosowania specjalistycznych opatrunków.

więcej